prof. dr hab. Stanisław Grabias
tytuł laudacji: Wypowiedź w interakcji. Znaczenie wypowiedzi a terapia logopedyczna
biogram: od roku 1988 do 2013 kierownik Zakładu Logopedii i Językoznawstwa Stosowanego UMCS. W przeszłości przewodniczący Polskiego Towarzystwa Logopedycznego, długoletni redaktor naczelny „Logopedii”, przewodniczący Komisji Rozwoju i Zaburzeń Mowy PAN przez wiele kadencji. Teoretyk socjolingwistyki (zob.: Język w zachowaniach społecznych, wiele wydań), twórca teorii zaburzeń mowy, pomysłodawca i redaktor akademickich podręczników: Logopedia. Teoria zaburzeń mowy, Lublin 2012; Logopedia. Standardy postępowania logopedycznego, Lublin 2015. Redaktor serii monograficznej „Komunikacja językowa i jej zaburzenia, Wydawnictwo UMCS – 29 tomów. Inicjator logopedii z audiologią – pierwszego w Polsce kierunku dziennych studiów, otwartych w UMCS. Promotor 16 stopni doktorskich. Autor interakcyjnej metodologii badań logopedycznych (zob. Język w zachowaniach społecznych. Podstawy socjolingwistyki i logopedii, Lublin 2019).
prof. dr hab. Mirosław Michalik
tytuł laudacji: Logopedka
biogram: Lingwista stosowany i logopeda w Katedrze Języka Polskiego, Lingwistyki Kulturowej i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, zajmujący się naukowo biolingwistyką i lingwistyką kliniczną. Autor 170 publikacji naukowych, w tym dziewięciu książek. Nauczyciel dyplomowany szkolnictwa specjalnego i masowego z dwudziestoletnim stażem. Członek Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Logopedycznego i Zespołu Rozwoju i Zaburzeń Mowy Rady Języka Polskiego przy PAN. Zasiada w Radach Naukowych i Radach Recenzenckich kilkunastu czasopism. Członek Pracowni Gerontologopedii Instytutu Logopedii Uniwersytetu Gdańskiego. Promotor pięciu rozpraw doktorskich. W latach 2014-2019 kierownik Zakładu Neurolingwistyki Instytutu Filologii Polskiej UP. Pełnił m.in. funkcję redaktora naczelnego „Nowej Logopedii”, „Neurolingwistyki Praktycznej”, serii „Studia Logopaedica” oraz przewodniczącego Zarządu Małopolskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Logopedycznego.
prof. dr hab. Danuta Pluta-Wojciechowska
tytuł wystąpienia: Od intuicji i rozumowania do gotowych recept i cyfrowej demencji w logopedii: narzędzia poznawcze w projektowaniu i prowadzeniu terapii logopedycznej
biogram: profesor doktor habilitowany nauk humanistycznych, urodzona w Chorzowie, absolwentka Uniwersytetu Śląskiego, logopeda, członkini Zespołu Rozwoju i Zaburzeń Mowy Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN. Przez 17 lat była redaktorem naczelnym rocznika „Forum logopedyczne”, aktywna działaczka Polskiego Towarzystwa Logopedycznego, w latach 2011-2014 roku pełniła funkcję zastępcy Przewodniczącego Zarządu Głównego PTL. Autorka 8 monografii oraz ponad 130 artykułów opublikowanych w Polsce i za granicą, głównie na temat zaburzeń realizacji fonemów o etiologii obwodowej. Jej główne zainteresowania naukowe dotyczą dysfunkcji mowy u dzieci z wadą w obrębie środkowej części twarzoczaszki, z innymi nieprawidłowościami anatomicznymi narządów mowy, z zaburzeniami czynności prymarnych, takimi jak np. oddychanie i przyjmowanie pokarmów. Prowadzi badania mowy wykorzystując ujęcie związane z lingwistyką kognitywną. Zajmuje się również patofonetyką związaną w szczególności z zaburzeniami realizacji fonemów warunkowanych konstytucjonalnie i funkcjonalnie, a także teorią i metodyką terapii dyslalii. Opracowała odmienną od tradycyjnej. Strategiczną metodę usprawniania realizacji fonemów (SMURF) oraz związaną z nią Fizjologiczną terapię miofunkcjonalną (FTM), a także kompleksową terapię w przypadku zaburzeń mowy u osób z rozszczepem wargi i podniebienia.
dr hab. Aneta Domagała, prof. UMCS
Tytuł wystąpienia: Budowanie wypowiedzi w sytuacji diagnostycznej. Determinanty zachowań językowych pacjentów z chorobą Alzheimera
biogram: dr hab., profesor w Katedrze Logopedii i Językoznawstwa Stosowanego UMCS w Lublinie, językoznawca, logopeda. Kierownik i wykonawca projektów badawczych MNiSW i NCN dotyczących zaburzeń komunikacji językowej ustnej oraz pisemnej. Autorka licznych publikacji naukowych, w tym monografii: Opis jako forma wypowiedzi mówionej w chorobie Alzheimera (2025), Trudności w pisaniu. Poziom graficzny pisma (2023), Choroba Alzheimera. Zaburzenia komunikacji językowej (z E. Sitek, 2018), Skala oceny sprawności grafomotorycznych (z U. Mirecką, 2017, 2023), Narracja i jej zaburzenia w otępieniu alzheimerowskim (2015), Profil sprawności grafomotorycznych (2010, 2023), Grafomotoryka u dzieci w wieku 7-13 lat (z U. Mirecką; 2010, 2015), Zachowania językowe w demencji (2007). Twórczyni narzędzi diagnostycznych, autorka prac wdrożeniowych.
dr hab. Lilianna Konopska, prof. US
Tytuł laudacji: Laudacja wygłoszona z okazji Jubileuszu 45-lecia pracy zawodowej prof. dr hab. Danuty Pluty‑Wojciechowskiej
biogram: doktor habilitowana nauk humanistycznych w dyscyplinie językoznawstwo, profesor Uniwersytetu Szczecińskiego, pracownik Katedry Pedagogiki Specjalnej w Instytucie Pedagogiki US. Autorka dwóch monografii oraz kilkudziesięciu artykułów naukowych publikowanych w pracach zbiorowych i czasopismach. Jej zainteresowania naukowe skupiają się wokół teorii i praktyki zaburzeń mowy.
dr hab. Barbara Ostapiuk, prof. US
tytuł wystąpienia: O fonemie i głosce
biogram: językoznawca, logopeda, dr hab. em. prof. Uniwersytetu Szczecińskiego. Doświadczenie w zawodzie logopedy zdobywała, pracując w rozmaitych placówkach służby zdrowia i oświaty. Jej naukowe zainteresowania koncentrują się na zagadnieniach logopedycznej teorii wadliwej wymowy i przyczynowym postępowaniu w diagnostycznej i terapeutycznej praktyce logopedycznej. Zwieńczeniem jej prac badawczych są dwie monografie: Dyslalia ankyloglosyjna. O krótkim wędzidełku języka, wadliwej wymowie i skuteczności terapii (2013) i Dyslalia. O badaniu jakości wymowy w logopedii (2013). Działała na rzecz środowiska logopedycznego, m.in. przewodniczyła Zarządowi Pomorskiego Towarzystwa Logopedycznego w Szczecinie, była członkiem Komisji Rozwoju i Zaburzeń Mowy Komitetu Językoznawstwa Polskiej Akademii Nauk, była członkiem Zarządu Polskiego Towarzystwa Logopedycznego.
dr hab. Jolanta Panasiuk, prof. UMCS
Tytuł wystąpienia: Zaburzenia w realizacji struktur fonetycznych w przypadkach pre- i postlingwalnych dysfunkcji i uszkodzeń mózgu
biogram: zatrudniona w Katedrze Logopedii i Językoznawstwa, gdzie prowadzi badania naukowe z zakresu teorii komunikacji, tekstologii i neurologopedii. Specjalizuje się w diagnozie i terapii zaburzeń mowy u dzieci, młodzieży i dorosłych ze schorzeniami neuropsychiatrycznymi. Opublikowała ponad 300 prac naukowych, w tym standardy postępowania logopedycznego w przypadkach zespołu zamknięcia, afazji pragnozji, alalii i niedokształcenia mowy o typie afazji, zaburzeń mowy w przebiegu schorzeń dezintegracyjnych i neurodegeneracyjnych oraz zespołu Aspergera. Pełniła funkcje sekretarza, a następnie przewodniczącej Polskiego Towarzystwa Logopedycznego, była redaktorem naczelnym czasopisma „Logopedia”. Obecnie jest kierownikiem Katedry Logopedii i Językoznawstwa Stosowanego UMCS w Lublinie, kieruje też pracą Zespołu Zaburzeń i Rozwoju Mowy Rady Języka Polskiego przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk. Jest członkiem kilku Komitetów Redakcyjnych i Rad Recenzenckich w czasopismach naukowych. Za pracę na rzecz środowiska logopedycznego przez Prezydenta RP została odznaczona Brązowym i Srebrnym Krzyżem Zasługi, za osiągnięcia dydaktyczne otrzymała z rąk Minister Edukacji Narodowej Medal Komisji Edukacji Narodowej, a za książkę „Afazja a interakcja. TEKST – metaTEKST – konTEKST” (Lublin 2012, Wydawnictwo UMCS), uznaną za wybitne osiągnięcie naukowe, otrzymała nagrodę Prezesa Rady Ministrów RP.
dr hab. Irena Polewczyk, prof. UŚ
Tytuł wystąpienia: Percepcja słuchowa analiza pojęcia, zakres i perspektywy rozwoju
biogram: dyrektor Instytutu Pedagogiki Uniwersytetu Śląskiego na Wydziale Nauk Społecznych (2020-2026). Nauczyciel akademicki, pedagog, a jednocześnie logopeda – teoretyk i praktyk. Obszary badań: percepcja słuchowa, diagnoza i terapia zaburzeń mowy, dzieci z zaburzeniami centralnego przetwarzania słuchowego, akustyczne środowisko szkolne, Service – Learning.
dr hab. Sławomir Śniatkowski, prof. APS
Tytuł wystąpienia: Aksjologiczno-teleologiczny charakter komunikacji językowej w logopedii z perspektywy pedagogiki lingwistycznej
biogram: profesor Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie, pracownik Zakładu Logopedii i Lingwistyki Edukacyjnej w Instytucie Wspomagania Rozwoju Człowieka i Edukacji; członek Zarządu Głównego Towarzystwa Kultury Języka. Działalność naukowo-badawcza dotyczy zagadnień z zakresu językoznawstwa, lingwistyki edukacyjnej, pedagogiki oraz logopedii i obejmuje metody diagnozowania rozwoju języka, analizę dyskursu szkolnego, ocenę rezultatów procesu nabywania i kształcenia umiejętności komunikacyjnych, a także różnorodne uwarunkowania prawidłowego rozwoju i zaburzeń mowy. Ważniejsze publikacje: Śniatkowski S. (2002). Milczenie i pauza w gramatyce nadawcy i odbiorcy. Ujęcie lingwoedukacyjne. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej. Śniatkowski S. (2013). Lingwoedukacyjne diagnozowanie metajęzyka lingwistyki. Kielce: Oficyna Wydawnicza „Marka”. Śniatkowski S. (2016). Lingwistyka edukacyjna a neurobiologia procesu uczenia się. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis, 192, Studia Logopaedica, V, s. 103-107. Śniatkowski S. (2017). Wybrane źródła wspólnych inspiracji w logopedii i lingwistyce edukacyjnej (na przykładzie skuteczności komunikacyjnej). W: D. Pluta-Wojciechowska, B. Sambor (red.), Współczesne tendencje w diagnozie i terapii logopedycznej (s. 93-98). Gdańsk: Grupa Wydawnicza Harmonia.Śniatkowski S. (2018). Język a przekazywanie wiedzy w dyskursie edukacyjnym. Neurolingwistyka Praktyczna, 4, s. 26-31. Śniatkowski, S. (2018). Konteksty edukacyjne komunikacji językowej. W: S. Śniatkowski, D. Emiluta-Rozya, K. I. Bieńkowska (red.), Norma i zaburzenia komunikacji językowej w kontekście edukacyjnym (s. 44-55). Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej. Śniatkowski, S. (2020). Pauza i milczenie – ich miejsce i funkcje w zachowaniach komunikacyjnych. W: M. Wysocka, B. Kamińska, S. Milewski (red.), Prozodia. Przyswajanie, badanie, zaburzenia, terapia (s. 123-134). Gdańsk: Wydawnictwo Harmonia Universalis, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego. Śniatkowski S. (2024). Wychowawczy i aksjologiczny charakter komunikacji językowej z osobami o specjalnych potrzebach edukacyjnych i rozwojowych jako perspektywa badawcza w pedagogice lingwistycznej. Człowiek. Niepełnosprawność. Społeczeństwo, 3, s. 31-40.
dr hab. Katarzyna Węsierska, prof. UŚ
tytuł wystąpienia: Jak badania i kampanie edukacyjno-społeczne prowadzone na Uniwersytecie Śląskim zmieniają podejście do jąkania i giełkotu w Polsce
biogram: prof. UŚ, jest logopedką, badaczką i wykładowczynią akademicką, kierującą Centrum Badań nad Jąkaniem i Giełkotem Uniwersytetu Śląskiego oraz współzałożycielką Fundacji Centrum Logopedyczne. Jej działalność naukowa i terapeutyczna koncentruje się na problematyce jąkania i giełkotu, z uwzględnieniem podejść opartych na dowodach naukowych i kontekstu społecznego. Posiada międzynarodowe kwalifikacje, w tym certyfikat Europejskiej Specjalistki ds. Jąkania oraz uprawnienia do szkolenia polskich logopedów w zakresie terapii Palin PCI oraz CARE. W 2024 roku odbyła staż naukowy na University of Texas at Austin jako stypendystka programu im. Bekkera NAWA. Aktywnie uczestniczy w projektach badawczych i inicjatywach międzynarodowych, jest autorką licznych publikacji oraz współorganizatorką przedsięwzięć naukowo-dydaktycznych. Za swoją działalność została uhonorowana m.in. Nagrodą im. Davida Rowleya oraz prestiżowym tytułem ASHA Fellow.
dr hab. Tomasz Woźniak, prof. UMCS
Tytuł wystąpienia: Czy giełkot istnieje?
biogram: dr hab. prof. nadzw. UMCS i UŁ, logopeda i językoznawca, w latach 2013-2023 kierownik Katedry Logopedii i Językoznawstwa Stosowanego UMCS w Lublinie. Przez dwie kadencje, w latach 2008-2014 Przewodniczący Polskiego Towarzystwa Logopedycznego i redaktor naczelny „Logopedii” obecnie Członek Zarządu Polskiego Towarzystwa Logopedycznego. Twórca umiędzynarodowienia i digitalizacji czołowego polskiego czasopisma na temat patologii mowy „Logopedia”(od numeru 39/40, 2010). W latach 2010 – 2016 roku członek Komitetu Edukacyjnego IALP (International Association of Logopedics and Phoniatrics) dla Logopedów, od 2013 do 2016 Przewodniczący Komitetu Edukacynego IALP. W latach 2016-2019 konsultant Komitetu Edukacyjnego IALP. Kierował pracami założycielskimi związku zawodowego: Polskiego Związku Logopedów, który osobiście zarejestrował w Lublinie w 1999 roku. W 2000 zainicjował proces włączenia PZL w struktury logopedów Unii Europejskiej ( Comité Permanent de Liaison des Orthophonistes /Logopedes de l’Union Européenne – CPLOL). Od 1997 zangażowany we współpracę z IFiPS nad badaniami przesiewowymi. Współautor Logopedycznego Testu Przesiewowego dla dzieci w wieku szkolnym, Lublin 2002. W 2011 T. Woźniak z UMCS wszedł w skład zespołu pod kierunkiem prof. dr hab. H. Skarżyńskiego desygnowanego do realizacji priorytetu polskiej prezydencji w UE w zakresie tematu wyrównania szans dla dzieci z zaburzeniami komunikacji. Zostało to zakończone w 2011 podpisaniem Europejskiego Konsensusu Naukowego w Sprawie Badań Przesiewowych Słuchu, Wzroku i Mowy u dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. W dziele tym pośredniczył w staraniach o poparcie inicjatywy przez CPLOL. Czynnie propaguje ideę badań przesiewowych w Polsce i za granicą organizując międzynarodowe szkolenia w tym zakresie. W latach 2019-2022 był inicjator i koordynator merytoryczny programu Lubelskich Badań Przesiewowych: Lubelskiego Programu Wczesnego Wykrywania, Leczenia i Terapii Zaburzeń Komunikacyjnych u Dzieci Rozpoczynających Naukę Szkolną, którym zostały objęte wszystkie dzieci z klas I szkół podstawowych z województwa lubelskiego (30.000 dzieci). Autor i współautor kilkudziesięciu publikacji naukowych. Jako praktykujący logopeda specjalizuje się w diagnozie i terapii osób z zaburzeniami płynności mówienia. Autor standardów postępowania logopedycznego w przypadku jąkania i giełkotu oraz schizofazji („Logopedia” 37, 2008). Współredaktor zbiorowych monografii naukowych, min. Logopedia. Standardy postępowania logopedycznego, Lublin, 2015. Jego zainteresowania naukowe dotyczą także psychogennych zaburzeń mowy, szczególnie zaburzeń mowy w schizofrenii (Zaburzenia języka w schizofrenii, 2000, Narracja w schizofrenii, 2005, Teksty schizofatyczne. Zagadnienia diagnozy zaburzeń mowy w schizofrenii, 2023, wsp. A. Czernikiewicz). Do 2025 promotor sześciu doktoratów, ponad 100 magistrów, kilkuset prac dyplomowych w ramach studiów licencjackich i podyplomowych. Odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi (2002), Złotym Krzyżem Zasługi (2014), Medalem Komisji Edukacji Narodowej (2018).
dr Monika Łuszczuk
Tytuł wystąpienia: Ocena instrumentalna w diagnostyce logopedycznej
biogram: adiunkt w Katedrze Logopedii i Językoznawstwa Stosowanego UMCS i logopedą z ponad 20-letnim doświadczeniem, z wykształcenia także lekarzem stomatologiem. Łączy wiedzę z dwóch dziedzin: logopedii i stomatologii. W pracy badawczej rozwija przede wszystkim tematykę biologicznych uwarunkowań rozwoju mowy oraz zależności morfologiczno-czynnościowych w obszarze ustno-twarzowym.
dr Marzena Machoś
Tytuł wystąpienia: Logopedyczna ocena noworodka – między indywidualizacją a potrzebą standaryzacji. Próba uporządkowania procedury badania
biogram:
logopeda, specjalista wczesnej logopedii klinicznej, filolog, oligofrenopedagog, instruktor masażu niemowlęcego wg Petera Walkera, wykładowca, autorka i współautorka 10 książek, założycielka Śląskiego Centrum Niemowlaka Guguhopla. Doświadczenie zawodowe z niemowlętami zdobywała, pracując w trzech ośrodkach wczesnej interwencji, w gabinecie prywatnym, w szpitalu i w Śląskim Centrum Niemowlaka. Pracuje jako logopeda od 20 lat, a od 16 uczy na kilku uczelniach przyszłych logopedów i neurologopedów. W pracy wykorzystuje autorskie programy pracy z dziećmi: PUMO©, miobobo©, Guguhopla – od zabawy do mówienia©
dr Mira Rządzka
Tytuł wystąpienia: Oddech jako system regulacyjno-defensywny
biogram: doktor nauk o zdrowiu, neurologopedka, mioterapeutka. Jej pasje to: wczesne oddziaływania neurologopedyczne u noworodków i niemowląt z zaburzeniami oralnymi, trudności dysfagiczne u dzieci i dorosłych, dysfunkcje rozwoju komunikacji u dzieci z ASD czy z zaburzeniami genetycznymi, deficyty funkcji układu oralnego. Terapeutka Manualnej Terapii Krtani według L. Mathieson, Manualnej Terapii Dysfagii, metody ETTHNO w podejściu Esther de Ru, trenerka Shantala Special Care, międzynarodowa instruktorka metody Butejki, terapeutka karmienia, Terapeutka Ortodoncji Funkcjonalnej MFS. Wieloletni wykładowca akademicki przedmiotów neurologopedycznych. Autorka wielu specjalistycznych publikacji dla logopedów, m.in. w podręcznikach akademickich. Recenzentka licznych pozycji dotyczących wczesnych oddziaływań logopedycznych oraz pomocy logopedycznych, wystąpień konferencyjnych. Autorka książki Odruchy oralne u noworodków i niemowląt. Diagnoza i stymulacja (Impuls, Kraków 2021), a także koncepcji mioterapeutycznego wspomagania rozwoju funkcji oralnych u noworodków i niemowląt oraz prehabilitacji przed i po zabiegu frenulotomii (Projekt: Frenulotomia. Wsparcie dziecka, wsparcie rodzica). Współautorka książki Profilaktyka i terapia dysfunkcji oddechowych u dzieci (wraz z Ewą M. Skorek, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2011) oraz Leczenie ortodontyczne wg filozofii MFS. Współtwórczyni Szkolenia Modułowego MFS oraz holistycznego kursu Akademii Oddechu. Autorka rozdziałów i redaktorka naukowa monografii naukowej ODDECH. Norma, patologia, diagnoza, terapia (Impuls, Kraków 2025) oraz redaktorka naukowa pozycji mioGRYZIONE. Wprowadzenie do funkcji fizjologicznych jamy ustnej (Gdańsk, 2025) opiekunka merytoryczna pozycji P. McKeown Wdech, wydech, dobranoc (Zdrowy oddech, 2025). Współzałożycielka Polskiego Związku Logopedów, inicjatorka akcji społecznej logopedów Dzień Bezpłatnych Diagnoz Logopedycznych (DBDL), właścicielka Poradni Profilaktyczno-Terapeutycznej w Zielonej Górze. W pracy opiera się na zasadach komunikacji według NVC. Odznaczona Srebrnym Krzyżem Zasługi.
dr n. hum. Barbara Sambor
Tytuł wystąpienia: Wpływ dysfunkcji nerwu podjęzykowego na dynamikę kompleksu językowo-gnykowego
biogram: neurologopeda, logopeda medialny, dietetyk kliniczny, starszy wykładowca na Wydziale Aktorskim Akademii Sztuk Teatralnych im. St. Wyspiańskiego w Krakowie. Obecnie kończy studia osteopatyczne w Still Academy of Osteopathy w Warszawie. Zajmuje się diagnozą i terapią obszaru głowy i szyi w aspekcie zarówno naukowym, jak i praktycznym. W obszarze jej zainteresowań naukowych znajdują się m. in. badania procesów biologicznych mających wpływ na motorykę języka i procesy fonacyjne. W praktyce logopedycznej zajmuje się m.in. rehabilitacją głosu, rehabilitacją stomatognatyczną i neurologopedyczną, zaburzeniami karmienia oraz terapią artystów: aktorów, wokalistów i śpiewaków. Czynna uczestniczka wielu ogólnopolskich i międzynarodowych konferencji, w tym zagranicznych m.in. w Danii, Portugalii, Irlandii, Włoszech, Grecji.